Менопауза и несоница: Зошто хормоните ги нарушуваат природните ритми на спиење – Жени во тивок пекол
За време на менопаузата, нивоата на естроген и прогестерон се намалуваат, што може да доведе до проблеми како што се несоница, исцрпеност и промени во расположението, што го прави секојдневниот живот потежок.
Иако менопаузата е природен период од животот низ кој минуваат повеќето жени, многумина за прв пат доживуваат сериозни тешкотии со спиењето.
Несоницата не е безопасна или краткотрајна појава, таа може значително да влијае на расположението, здравјето и општиот квалитет на живот, поради што е важно навреме да се препознаат причините и да се реагира.
Влијанието на хормоните врз спиењето
Веќе во перименопаузата започнува постепено нарушување на хормоналната рамнотежа, проследено со пад на естрогенот и прогестеронот. Овие хормони, освен што се важни за репродуктивниот систем, играат значајна улога и во функционирањето на мозокот и регулирањето на спиењето.
На пример, естрогенот влијае на расположението, телесната температура и циклусите на спиење. Кога неговото ниво ќе се намали, центрите во мозокот кои ја контролираат температурата стануваат почувствителни, предизвикувајќи топли бранови и ноќно потење.
Во исто време, се менува активноста на невротрансмитерите како што се серотонин и норадреналин, како и мелатонинот, хормонот што го регулира спиењето, што го отежнува заспивањето и го нарушува природниот ритам на спиење.
Прогестеронот има смирувачки ефект врз нервниот систем и придонесува за полесно заспивање и подлабок сон. Кога неговото ниво се намалува, има поголема напнатост, вознемиреност и почести прекини на спиењето.
Промени во нервниот систем и квалитетот на спиењето
Намаленото ниво на овие хормони влијае на способноста на мозокот да се опушти и да влезе во подлабоки фази на спиење. Биолошкиот часовник станува понестабилен, а лачењето на мелатонин се намалува во текот на ноќта.
Структурата на спиењето се менува, длабокиот сон се скратува, додека фазата на спиење во која сонуваме се прекинува почесто. Поради ова, едно лице може да се разбуди уморно, дури и ако спиело доволен број часови.
Кортизол и циркадијален ритам
Хормоналните промени често влијаат на регулирањето на кортизолот, хормонот на стрес. Неговото покачено ниво го отежнува опуштањето пред спиење и може да доведе до будење во текот на ноќта, особено во раните утрински часови, со тешкотии повторно да заспиете.
Покрај тоа, циркадијалниот ритам станува почувствителен на надворешни фактори. Нередовните распореди за спиење, доцните оброци, изложеноста на екрани навечер или работата во смени можат дополнително да го нарушат сонот, што доведува до полесни будења и помала отпорност на стрес.
Дополнителни причини за несоница
Иако хормоните играат клучна улога, несоницата во менопаузата обично има повеќе причини. Сонот може да биде засегнат и од:
🔷нерамнотежа на цревната микробиота
🔷 зголемена чувствителност на хистамин
🔷 недостаток на хранливи материи, особено магнезиум
🔷 осцилации на нивото на шеќер во крвта
🔷благо хронично воспаление
🔷проблеми со тироидната жлезда
🔷синдром на немирни нозе
🔷анксиозност и депресија
Психолошките промени, стресот и животните околности што често го придружуваат овој период се исто така важен фактор.
Кога да побарате помош
Иако поблагите нарушувања на спиењето се вообичаени, треба да се побара стручна помош ако:
🔷несоницата го попречува секојдневното функционирање и концентрацијата
🔷Заморот продолжува и покрај доволното количество сон
🔷ноќните будења со топли бранови или срцеви палпитации се чести
🔷 се јавуваат значителни промени во расположението, анксиозност или депресија
🔷 проблемите со спиењето перзистираат долго време и покрај основните мерки
Во такви ситуации, лекарот може да ја процени причината и да предложи соодветен пристап, од промени во животниот стил и додатоци во исхраната до хормонална или друга терапија.
Доколку се користат алтернативни методи како што се ароматерапија или акупунктура , важно е тие да ги спроведуваат професионалци и лекарот да биде запознаен со сите чекори, така што третманот е безбеден и ефикасен.
